Gazipaşa Sahil | Gazipaşa Haber
firma reklam
FENER NEDEN ÇIPLAK? 08/10/2019

FENER NEDEN ÇIPLAK?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

“Fener”i ilk gördüğümde aklıma şu üç soru gelmişti;        

1. Bu Fener neden çıplak?    

2. Bir adı yok mu?  

3. Gazipaşa’mıza nasıl değer katabilir?  

Bu sorulara hemen cevap vermeden önce;                       

 - Tarihte ünlü deniz fenerleri                                                                                             

- Duygu dünyamızda deniz fenerinin yeri                                      

- Günümüzde deniz fenerleri için farklı fonksiyonlar   

 - Selinti Burnu Feneri ve akla gelen sorular için düşünceler başlıklarıyla konuyu irdelemekte fayda görüyorum.

 Tarihte ünlü deniz fenerleri

Çok eskiden kıyılardaki yüksek tepelere, daha sonraları da liman ağızlarına konan taş sütunlar üzerinde ateş yakılarak gemilere yol gösterilmiştir. En eski deniz feneri, MÖ 7. yüzyılda Sigeon’da, bugünkü adıyla, Kumkale’de (Çanakkale)  yapılmıştır. İstanbul Boğazı’nın Trakya yakasındaki Timée ve karşı kıyısındaki Chrysopolis (Üsküdar) Fenerleri MÖ 2. yüzyılda yapılmıştır.

İskenderiye Feneri; Dünyanın antik çağdaki yedi harikasından birisidir ve Mısır Kralı Ptolemaios Philadelphos tarafından M.Ö.280 yıllarında, Knidoslu Sostratos’un  planına uygun olarak yapılmıştır.  Ancak İskenderiye Feneri; 14. yüzyılda meydana gelen bir depremde yıkılmıştır.  Yüksekliği 135 metre olan bu fenerin şöhreti bu güne kadar aşılamamıştır.

Bu fenerin ışığı, reçineli odunlarla madensel yağların büyük kazanlarda yakılmasından  sağlanıyordu. Ünlü bilgin Arşimet’in bu kuleye monte ettiği metalik çukur aynalar vasıtasıyla, yaklaşık 50 km’lik mesafeye  ışık salınabiliyor, işaret ve sinyal verilebiliyordu.                                                                                                       

 Herkül Feneri, Roma döneminde yapılmış dünyanın en eski deniz feneridir ve UNESCO Dünya Mirası listesinde bulunmaktadır. 20. yüzyıla  kadar “Farum  Brigantium” olarak  bilinen bu  55 m  yüksekliğindeki yapının tasarımının, antik  İskenderiye  Feneri’ ne  dayanabileceği söylenmektedir. İspanya’ nın Corunna şehrinde yer alan bu deniz feneri, İspanyol Kuzey Atlantik sahiline bakmaktadır. Herkül Kulesi, şehir ve çevresinin muhteşem bir panoramik manzarasını ziyaretçilerine sunmaktadır.                               

                                                                                                                                                                                         

Patara Feneri; Likya Birliği’nin başkenti Patara’da (Antalya/Kaş bölgesinde) M.S 64  yılında  Roma İmparatoru Neron tarafından Limanı’nın iki ağzına 12 metre yüksekliğinde iki adet fener yaptırılmıştır. Halen bir tanesi kumun altında  olan  bu fenerler  için restorasyon çalışmaları devam etmektedir. Patara Feneri ülkemizde bulunan en önemli kültür mirasları arasında sayılmaktadır.           

Fenerbahçe Feneri; Osmanlı İmparatorluğu döneminde inşa edilen ilk deniz feneridir. Kanuni Sultan Süleyman tarafından 1562 yılında inşa ettirilmiştir. Osmanlılar deniz fenerlerine önem vermiş ve Kızıldeniz’den Romanya kıyılarına kadar 200’ün üzerinde deniz feneri inşa edilmiştir.

Ahırkapı Feneri; Sultan III. Osman zamanında, 1755 yılında inşa edilmiştir. Bakımı Bostancı Ocağı neferleri tarafından  üstlenilmiş, kandillerinde yakılacak yağ ise Topkapı Sarayı’ndan sağlanmıştır.  I.Abdülhamit döneminde fenerin idaresi gedik usulüne bağlanarak babadan oğula geçmeye başlamış ve bu gelenek  günümüze kadar devam etmiştir.    

Duygu dünyamızda deniz fenerinin yeri

Deniz fenerleri, sadece ülkemizde değil tüm dünyada bulunduğu yerin simgesi olmuş ve oldukça derin anlamlar taşıyan yapılar. Kimi şehrin göbeğinde, kimi ıssızlığa gömülmüş bir şekilde dalgaları sırtlamaya ve güçlü ışık huzmeleriyle gemilere yol göstermeye devam ediyorlar. Bazısı romantik bir aşık, bazısı cesur bir kahraman, bazısı  sabırlı bir bilge gibi..

Görkemli halleriyle zamana meydan okudukları gibi doğaya da meydan okuyorlar. Bazen dev dalgaların arasında kalmalarına, onlarca metreyi bulan kulelerinin üzerinden aşan dalgaların hırpalamalarına rağmen kimseye kulak asmadan, hiçbir akıl çelme çabasına yüz vermeden dimdik durup işlerini yapıyorlar. Kimi zaman kurtarıcı, kimi zaman boyun eğmeyen dimdik duran bir karakter, kimine göre demokrasiyi temsil ediyor, kimine göre ise yalnızlığın ifadesini, ama her zaman yol gösteren güvenilir dostları.

Deniz fenerleri, sıra dışı ve gizemli duruşlarıyla, fotoğraflar, kartpostallar, pullar ve objeler üzerinde hak ettikleri yeri alıyorlar. Onlar duygu dünyamızda; mutlu anlarımızın tarihsel belgesi, yalnızlığımızın sırdaşı, şiirlerde ve romanlarda kendimizden bir parça bulduğumuz, birer simgesel değer bizim için.

Günümüzde deniz fenerleri için farklı fonksiyonlar                                                                                  

Işıklarıyla yüzyıllardır denizcilere yoldaş olmuş fenerler yavaş yavaş yaşamdan emekli oluyorlar. Gelişen teknoloji, fenerlerdeki otomasyonun yaygınlaşması ve haberleşme sistemlerindeki gelişmeler deniz taşıtlarının yönlerini bulabilmek için deniz fenerlerine olan ihtiyacını giderek yok etse de, yüzyıllardır tek başlarına denizcilerin yolunu  gözlemiş olan bu yalnız ve karizmatik fenerler şimdilerde ülkemizde ve dünyada otel, restoran vb. şekillerde turizme hizmet eder duruma gelmişlerdir.

Dünyanın farklı köşelerinde birbirinden eşsiz deniz fenerleri butik otele dönüşmüş  durumdalar.  

 İşte bunlardan bazıları...

ABD'nin batı kıyısındaki Oregon Eyaleti'nde bulunan Heceta Head Deniz Feneri 123 yıllık geçmişi ile ABD'nin Ulusal Tarihi Binalar Listesi'nde yer alıyor.  Heceta Head Feneri'nin uçsuz bucaksız Pasifik Okyanusu'na bakan ve eskiden fener bekçilerinin kaldığı bembeyaz ahşap binası filmlerde görülen türden bir okyanus evi. Heceta Head, ABD'de bugüne kadar en çok fotoğraflanan deniz feneri . 15 kişiyi ağırlayabilen bekçi evinde, beş oda ve tam donanımlı bir mutfak bulunuyor.

İngiltere'de, Belle Tout Feneri’nin bulunduğu Beachy Head kayalıkları, özellikle 17 ve 18'inci yüzyıl arasında birçok denizcinin ölümüne sebep olan onlarca kazaya şahit olmuş. James Bond serisinin The Living Daylights bölümüne ev sahipliği yapan fener, 2007'den buyana  altı odasıyla misafirlerini ağırlıyor.

Galler'in güneyindeki West Usk Feneri, ülkenin tarihi hazinelerinden biri.  1821 yılında, İskoçyalı inşaat mühendisi James Walker tarafından yapılmış. 17 m‘lik kulesiyle, bugüne kadar medyada en çok görünen deniz fenerlerinden biri. Cosmopolitan dergisi tarafından İngiltere'nin en romantik deniz feneri seçilen West Usk Feneri'nde dört oda bulunuyor.

Ülkemizde deniz fenerleri, artık uzaktan kumandaya geçip elektronik ortamda çalışmaları kontrol edilebilir hale gelmiştir.  2006 yılından itibaren Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü tarafından Kültür ve Turizm Bakanlığının da izni alınarak tarihi özelliği bulunan deniz fenerlerinin halka açılması yönünde yürütülen proje kapsamında, şuana kadar 25 adet deniz feneri kiraya verilmiştir. On  yıl için, fenerin tarihi dokusuna zarar verilmemesi kaydıyla  ve gerekli şartları  yerine getiren  kişiler açık artırma usulü ile deniz fenerlerini kiralayabilmektedirler.

Kiralanan fenerler, kafe, restoran, müze vb. dönüştürülebiliyor. Yeni işletmeciler, fenerin tarihçesini, özelliklerini anlatan broşürleri bastırmak ve bunları gelen misafirlere ücretsiz olarak dağıtmakla yükümlü tutuluyor. Tarihçenin bir özetinin fenerlerin girişine koyulacak plaketlerde yer alması da isteniyor.  Ayrıca yeni kiracılar, fener sönerse hemen Kıyı Emniyeti’ne bildirmekle sorumlular..

Ülkemizde bu kapsamda turizme açılan deniz fenerlerinden bazıları ;              

Turgut Reis Hüseyin Burnu Feneri,   denizden 15 m yükseklikte bulunuyor. Elektrik akülü ışığı 10 mil uzaktan görülmekte ve fenerin her iki yanında koylar,  plajlar ve turistik tesisler yer almaktadır. Bembeyaz fener kulesi ve fener evinin lacivert denizle ahenkli uyumu  göz  okşuyor. Kıyı  boyunca  kumsalda güneşlenip  denize  girenler  feneri  zevkle seyrediyorlar. Bugün Hüseyin Burnu Feneri’nde bir restoran işletiliyor..

Sivrice Feneri; 1863 yılında Çanakkale / Ayvacık ilçesinde Sivrice Burnu üzerinde hizmete girmiştir. Denizden yüksekliği 18 metre, kule yüksekliği 12 metre, görünme mesafesi ise 15 mildir. Sivrice feneri, Anadolu'nun Ege denizine açılan en uç noktalarında gemicilere, balıkçı teknelerine, yatlara yol göstermektedir. Sivrice Feneri, 2009 yılından buyana kütüphane olarak hizmet vermektedir.

Kızılada FeneriFethiye Körfezi'ne yelken açan denizcilere 100 yılı aşkın süredir yol gösteriyor. Beyaz feneri ile karanlık ufukları aydınlatan Kızılada Feneri, artık sadece bir deniz feneri olarak değil, butik otel ve restoran olarak da hizmet veriyor. 1800'lü yılların sonunda, Marsilya'dan getirilen tuğlalar ile Fransızlar tarafından inşa edilen Kızılada Feneri,  Fethiye kıyılarında yolculuk yapan  denizcilerin  en önemli yol göstericilerinden.

 

Selinti Burnu Feneri ve akla gelen sorular için düşünceler                                                                     

Selinti Burnu Feneri / Gazipaşa                                                    

 Karekteri: W. FI.3.0sn.0.3+2.7   

Görünüş mesafesi: 10 mil (18.520 m)  

Denizden yüksekliği: 33 m

Selinti Burnu feneri;  Selinti Burnu  kayalıklarının  üzerinde,  beton temel üzerine çelik konstrüksiyon tekniği ile  inşa  edilmiş bir fener. Denizden 33m yüksekliğinde, 3 sn de bir beyaz ışık çakar ve 10 mil mesafeden görülebilir.

Deniz Feneri; iskeleti andıran çirkin ve soğuk görüntüsü ile kimsenin ilgilenmediği, varlığı  yokluğu hissedilmeyen, yalnızlık kaderi ile baş başa bırakılmış kuru bir yapı halinde ilk günkü haliyle duruyor.. Deniz Fenerinin bu görüntüsünün  değiştirilerek, daha sıcak ve anlamlı hale dönüştürülmesi, nasıl olur sizce?

Bu yapının ismi; halkımızın dilinde “Fener”, Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü kayıtlarında ise“ Selinti Burnu Feneri” olarak geçiyor. İlçemizin ismi “Selinti” ise; 21 Ekim 1922 tarihinde yabancı bir isimden türetildiği gerekçesi ile Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün isteği ve TBMM tarafından çıkarılan bir kararname ile  “Gazipaşa” olarak değiştirilmiş. Halkımız ilçemizin yeni ismini, Ata’sına olan tutkusu nedeniyle benimsemiş ve sevmiştir. Fener isminin,  “Selinti Burnu” yerine, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’e olan derin sevgisinin bir işareti olarak  “GAZİ FENERİ” şeklinde değiştirilmesine ne dersiniz?

Gazipaşa’mız; yaş sebze seracılığı ve tropikal meyve üretiminde ülkemizde söz sahibi olma yolunda  hızla ilerlerken, turizm sektöründe de sahip olduğu tarihi ve doğal güzellikleri ile hak ettiği noktaya adım adım taşınmalıdır.Bu yolda Doğal Havuzlar Bölgesi’nde Orman Bakanlığı’ndan 29 yıllığına kiralanarak inşa edilen Piknik Alanı ve Kafe/Restoran benzeri titiz  çalışma ürünü  projelere fazlasıyla ihtiyaç var.. Bu vesile ile  İlçemize bu yıldız projeyi kazandıran tüm şahsiyetleri minnetle anmadan geçemeyiz..

Günümüzde deniz fenerleri, normal görevlerini yürütürken, ek olarak otel, kafe/restoran, kütüphane vb. şekillerde turizme hizmet eder hale gelmiştir. Dünyada ve ülkemizde turist çekebilmek için düşünülmüş projelerin başarıyla uygulandığı da bilinmektedir.  Örneğin;

1927 yılında Amerika’nın Güney Dakota Eyaletinde, Black Hills bölgesini turistik bir yere dönüştürmek amacıyla dört başkanın heykellerinin Rushmore Dağı’na oyulması sonucu bölgede bir turizm patlaması yaşandığı biliniyor. Birkaç büyük doğal granit sütunu ABD’ nin tarihi  kahramanlarına dönüştürme fikri ile başlayan bu girişim, Amerika için birer ikon haline gelmiş George Washington, Thomas Jefferson, Abraham Lincoln ve Theodore Roosevelt’in  resimlerinin dağa oyulması ile bu kaya heykeller Amerika’nın en önemli simgesi haline dönüşmüştür.

2012 yılında Lapseki Belediyesi tarafından, bölgede turizmi canlandırmak amacıyla, ilçenin tarihteki ismi Lampsakos‘un simgesi olarak  kullanılan  ve bu devrin  paraları  üzerine  basılmış,  5,5 m yüksekliğindeki Pegasus (uçan at) heykelinin Şehrin İskele Meydanı'na diktirildiği de bilinmektedir.          

                                                                                                     

Alanya Belediyesi, liman girişi mendireğe 16 m yüksekliğinde ve 10 m çapında bir fener inşa ettirmiştir. Turizme katkı sağlamak amacıyla düşünülen bu deniz fenerinin,  etrafında gezilip dolaşılabileceği, Alanya’nın eşsiz manzarasında fotoğraf çekilebileceği, ayrıca fenerin nikah kıyma törenleri için de kullanılabileceği belirtilmektedir.

Antalya’nın Kaş İlçesi Yat Limanı'nda Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü tarafından yenilenen deniz fenerinin görüntüsünün mimari estetiğe uygun olmayışı nedeniyle bölge halkı tarafından tepkiyle karşılanmış, bunun üzerine fener, Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü tarafından yeniden inşa edilmiştir.

Bütün bunlar bilinirken; Fener Mesire Alanının batısına uzanan kayalıklar üzerinde bugünkü haliyle beklentileri karşılamaktan uzak durumdaki deniz fenerinin, üstte  görülen eskiz çalışması benzeri yeniden projelendirilmesi, yanında masmavi deniz ve üzerinde fener ışığın dansının izlendiği camlı bir kafe/restoranla birlikte  yeniden inşasına  ne dersiniz?

 

Sonuç olarak;

Dünyanın dört bir yanında olduğu gibi, bir şehrin yönetimini üstlenenler, o şehrin huzurunu ve refahını sağlayabilmek adına ilginç projeler üretmekten geri kalmamalıdırlar. Gazipaşa’mızın mevcut tarım ve turizm potansiyelini gün yüzüne çıkaracak girişimler, ancak halkımızda maddi ve manevi karşılığı olan titiz hazırlanmış projelerle mümkün olabilir.

İşte üzerinde çalışılacak mekanlardan biriside deniz feneridir. Deniz Fenerinin;  insan ruhunu etkileyen ve her insanın kendi dünyasından bir şeyler bulduğu özgün yapısı dikkate alınarak yeniden inşa edilmesiyle Gazipaşa’mıza bir değer katması mümkün olabilecektir.

Deniz fenerlerinin,  günümüzde kendi resmi görevlerini icra ederlerken aynı zamanda butik otel, kafe restoran, kütüphane vb. maksatlarla kiralanarak turizme hizmet verdiği bilindiğine göre; yeniden inşa edilecek deniz fenerinin yanına, panoramik görüntüsü ile Akdeniz’in, dalgaları, balıkçılları, gemileri ve muhteşem gün batımı ile mehtabının izlenebileceği camdan bir kafe restoranın (Camlı Köşk) çok yakışacağını düşünüyorum.

Tepedeki muhteşem Restoranla birlikte bu iki tesisin, bölgeyi önemli bir turizm çekim merkezi haline getireceği ise kesindir.

Diğer taraftan Selinti Burnu Feneri ismi artık Gazipaşa’mıza yakışmıyor. Bunun yerine, şehrimize verdiği isimle bizleri onurlandıran Gazi Mustafa Kemal Atatürk’e halkımızın “Gazi Paşa veya kısaca Gazi “diye hitap ettiğini de bilmekteyiz. Bu nedenle Fener’in isminin GAZİ FENERİ olarak değiştirilmesi en uygunu olacak, Gazipaşa’mıza “GAZİ FENERİ” çok yakışacaktır.

Edinilen bilgiye göre; Selinti Burnu arazisi(İçerisinde 29 yıl için Belediyemiz tarafından kiralanan Piknik Alanı dahil) Tarım ve Orman Bakanlığı’na, deniz fenerinin bulunduğu 25 m2 lik arsa ise Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü’ne ait. Tarım ve Orman Bakanlığı, kendi arazisi üzerinde turizm yatırımına onay verebilmesi için Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın iznini aramaktadır.

Maddi kaynakların toparlanması yanında, birçok kurum ve kuruluşla koordine gerektiren bu zorlu projenin gerçekleştirilmesinde motivasyon noktası ise; iyi planlanmış, halkın yararına olan ve bölgede turizmin canlandırılmasına yönelik gayret ve adımların her kademede karşılık bulacağına yönelik inancımız olmalıdır.

Bilinmesi gereken bir diğer nokta ise; 1944 yılında olduğu gibi şehir merkezinde Hükümet Konağı yapımı için kendiliğinden katırı, devesi alıp gelen, taş çekip elleri ile duvar ören fedakar Gazipaşa halkımızın bu projenin de gerçekleştirilmesinde maddi ve manevi katkısını esirgemeyeceğidir.

 

 

Bu haber 1612 kez okundu.
Gazipaşa Güncel Haberler Kategorisindeki Son Haberler
  1. 1. CUMHUR’U ÖVDÜ BÖCEK’İ DÖVDÜ (332 kez okundu.) - 11/12/2019
  2. 2. AK PARTİ’DE SEÇİM BAŞLIYOR (143 kez okundu.) - 11/12/2019
  3. 3. KADIN ŞURASI’NDA GAZİPAŞA STANDI (120 kez okundu.) - 11/12/2019
  4. 4. BÜFELER KİRAYA VERİLDİ (267 kez okundu.) - 11/12/2019
  5. 5. YEDİ BİLİM’DEN SEMİNER DAVETİ (62 kez okundu.) - 11/12/2019
  6. 6. SOKAK HAYVANLARI YARARINA KERMES (93 kez okundu.) - 11/12/2019
  7. 7. YILMAZ’DAN HIZ GİRİŞİMİ (279 kez okundu.) - 11/12/2019
  8. 8. OTOPARK ÜCRETİ ZAMLANDI (194 kez okundu.) - 11/12/2019
  9. 9. TEZGAHLARDA BALIK BEREKETİ (162 kez okundu.) - 11/12/2019
  10. 10. ARALIKSIZ MÜCADELE (121 kez okundu.) - 11/12/2019
Facebook Yorumları